Gwybodaeth Ailgylchu

Mae gwastraff organig  yn cynnwys gwastraff gardd, gwastraff bwy a mathau gwahanol o wastraff bioddiraddadwy. Fuasai’n bosibl osgoi llawer o hyn - gwastraff bwyd yn arbennig. Mae 4.4 miliwn tunnell o wastraff a fyddai’n bosibl ei arbed yn cael ei thaflyd u ffwrdd, sydd yn costio £470 y teulu, ar gyfartaledd. Mae’r gwastraff yma yn creu 19 miliwn tunnell o allyriadau carbon deuocsid, gymaint ag sydd yn cael ei greu gan un allan o bob pedwar car ar ffyrdd y DU.

Mae’n bosibl lleihau'r swm sydd yn cael ei wastraffu drwy ddysgu mwy am wastraff bwyd, sut i wneud i fwyd barhau yn hirach a sut i cael gwared i wastraff bwyd mewn ffordd gyfrifol.

Mae ffigyrau WRAP yn dangos bod, yn y DU, mae 95 y cant o  awdurdodau lleol yn gweithredu casgliad gwastraff gardd ochr-y-ffordd. Yng Nghymru, mae bob awdurdod lleol yn darparu'r gwasanaeth yma, ond mae 18 y cant yn codi tâl amdano. Yn nhermau casglu gwastraff bwyd, mae tua 93 y cant o gartrefi Cymreig efo mynediad i gasgliad gwastraff bwyd, yn wahanol i’r cyfartaledd yn y DU, sef 50 y cant.

Pan mae’n cael ei gasglu er mwyn ailgylchu mae gwastraff organig efo nifer o ddefnyddiau posibl. Mae compostio’r gwastraff yn creu nifer o gynhyrchion defnyddiol fel gwrtaith-bio a nwy-bio, drwy compostio-mewn-pibell, compostio gwynt neu dreulio anaerobig (ble mae deunydd organig yn dadelfennu mewn cynhwysydd heb ocsigen). Mae ailgylchu un dunnell o wastraff bwyd drwy dreulio anaerobig yn creu 300kWh o egni - digon rhoi pŵer i 5,500 iPad.

 

 

Fedrwch ddysgu mwy am sut i ailgylchu gwastraff organig fel gwastraff bwyd a gardd ar y gwefan Ailgylchu dros Gymru.

 
Organic waste icon

Budd ailgylchu

Swm a ailgylchwyd 281,181t
CO2 a osgowyd 16,871t
Amcangyfrif o arbedion gwaredu £30,086,345

Proses ailgylchu

Compostio pibell/gwynt

  1. Casgliad: Mae gwastraff bwyd a gardd yn cael ei chasglu o ochr y ffordd a'r canolfannau ailgylchu ac yn cael ei gymryd i gyfleuster compostio.

  2. Rhacsio/storio: Mae’r gwastraff bwyd yn cael ei rhacsio a’i chymysgu gyda’r gwastraff gardd, cyn cael ei rhoi un ai mewn sied fawr (pibell) ble mae lleithder, llif aer a thymheredd medru cael eu rheoli, neu bentyrrau (gwynt) dim mwy na 1.5 medr o uchder a’n estynedig ar draws.

  3. Cynhesu/Troi: Mae’r gwastraff yn cael ei chadw yn y pibelli am saith diwrnod. Mae profion tymheredd yn sicrhau bod y tymheredd yn ddigon uchel i ladd y bacteria peryglus - mae angen cyrraedd 60 gradd Celsius ar ddau ddiwrnod olynol. Gyda chompostio gwynt, mae’r ‘windrows’ yn cael eu troi yn rheolaidd fel bod y deunyddiau i gyd yn treulio amser yn ganol cynnes, llaith y twmpath.

  4. Aeddfedu: Mae’r gwastraff wedyn yn cael ei symud i bad aeddfedu ar gyfer cam olaf compostio. Mae’r proses cyfan yn cymryd wyth wythnos.

  5. Gorffen: Mae’r compost yn cael ei ddefnyddio mewn parciau, gerddi cyhoeddus neu mewn amaethyddiaeth.

Treulio anaerobig

  1. Casgliad: Mae gwastraff bwyd a gardd yn cael ei chaglu o ochr y ffordd a'r canolfannau ailgylchu ac yn cael ei gymryd i gyfleuster compostio anaerobig.

  2. Dadheintio: Mae’r gwastraff bwyd yn cael ei thipio mewn i ardal tipio ddynodedig, ble mae’r deunydd yn cael ei archwilio a mae’r halogyddion yn cael eu dileu.

  3. Rhacsio a phasteureiddio: Mae’r gwastraff yn cael ei rhacsio a’i bwydo i mewn i’r proses treulio mewn tanciau wedi eu selio o’r enw digwyrwyr. Mae’r deunydd wedyn yn cael ei phasteureiddio i sicrhau fod bob pathogen a bacteria yn cael eu lladd.

  4. Treulio: Mae’r digwyrwyr yn cael eu selio yn hollol i greu amgylchedd heb ocsigen. Mae’r digwyrwyr yn cael eu bwydo gan system pibwaith sydd wedi ei bwmpio. Mae’r deunydd yn cael eu treulio ar 55 gradd Celsius er mwyn creu nwy-bio a chynnyrch sydd fel compost (‘digestate’). Mae’r proses yma yn cymryd oddeutu mis.

  5. Echdynnu nwy: Mae nwy-bio yn cael ei gynhyrchu a’i echdynnu o dop y dyrwyrwr. Mae’n cael ei drosglwyddo i uned Gwres a Phŵer Cyfunol i greu egni. Mae’r gwres yn cael ei dal i’w ddefnyddio ar y safle, tra mae’r trydan yn darparu pŵer ar safle ac yn cael ei yrru i’r rhwydwaith trydan lleol.

  6. Treuliad/’Digestate’: Mae gweddill y cynnyrch yn wrtaith llawn maeth. Mae’n rhaid cwrdd â safonau PAS 110 er mwyn cael ei ddefnyddio fel gwrtaith.


I ble mae ailgylchu Deunyddiau Organig Cymru yn mynd?

Top 6 countries (selected materials)

I ble mae ailgylchu Deunyddiau Organig Cymru yn mynd?

Top 6 countries (selected materials)


Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y DU

Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y byd