Gwybodaeth Ailgylchu

Metelau ydy nifer sylweddol o’r deunyddiau sydd yn cael ei ailgylchu yn y DU. Mae’r rhan fwyaf o fetelau medru cael eu hailddefnyddio, er bod yr ansawdd yn amrywio. Mae rhai metelau yn cael eu hailgylchu mwy na eraill, gydag alwminiwm a dur y mwyaf cyffredin.

Ailgylchu alwminiwm ydy un o’r ffyrdd mwyaf adnabyddus o ailgylchu yn y DU: bob blwyddyn mae tua 72 y cant o’r naw biliwn can alwminiwm sydd yn cael eu defnyddio yn y DU yn cael ei ailgylchu. Mae tunnell o alwminiwm wedi ei ailgylchu yn arbed y swm o garbon deuocsid a fyddai’n cael ei greu drwy yrru am 27,000 milltir.

Y defnydd mwyaf cyffredin ar gyfer alwminiwm wedi ei ailgylchu ydy gwneud pecynnau, yn enwedig caniau, ar gyfer y diwydiant bwyd a diod, ond gelli hefyd cael ei ddefnyddio ar gyfer eitemau cartref a cherbydau fel ceir neu feiciau.

Mae dur yn 100 y cant ailgylchadwy ac yn cael ei ailgylchu o gwmpas y DU; cafodd 92 y cant o ddur a ddefnyddiwyd yn y diwydiant adeiladu a dymchwel ei ailgylchu yn 2012, tra mae 2.5 biliwn can dur yn cael ei amgylchu bob blwyddyn.

Gall dur sydd wedi ei ailgylchu cael ei ddefnyddio mewn cerbydau, cyfarpar domestig, peiriannau trwm, a deunyddiau adeiladu.

Mae metelau yn cael eu casglu o ochr y ffordd a banciau caniau cyn cael eu rachis a’u toddi mewn i ingotau mawr, sydd wedyn yn cael eu rholio yn gynfasau ar gyfer prosesu. Mae’n bwysig  bod ddim halogiad yn y metel i sicrhau bod y deunydd sydd wedi ei ailgylchu yn cael ei droi yn gynnyrch newydd sgleiniog.

 

Fedrwch ddysgu mwy am sut i ailgylchu caniau bwyd a diod sydd wedi eu gwneud o fetel ar wefan Ailgylchu Cymru.

Metal icon

Budd ailgylchu

Swm a ailgylchwyd 40,352t
CO2 a osgowyd 99,265t
Amcangyfrif o arbedion gwaredu £4,317,616

Proses ailgylchu

  1. Casgliad: Mae metel yn cael ei gasglu drwy gasgliadau ochr-ffordd gan y cyngor, banciau caniau, a safleoedd ailgylchu y cyngor. Mae’r deunyddiau yn cael eu didoli yn ôl y math o fetel, gan gael eu pasio o fagnet mawr er mwyn gwahanu'r metelau fferrus. Mae caniau dur yn cael eu golchi gyda sylwedd cemegol caustig er mwyn cael gwared o’r haen allanol.

  2. Rhacsio a chlirio: Mae’r metelau wedi eu gwahanu yn cael eu bwydo mewn i beiriant a’u rhacsio mewn i ddarnau bach, a mae unrhyw addurniadau sydd ar ôl ar yr alwminiwm yn cael ei dileu gan chwythu aer poeth ato ar 500 gradd Celsius.

  3. Toddi: Mae’r metelau priodol wedyn cael eu toddi mewn ffwrneisi ar wahân, a mae’r metel wedi ei doddi wedyn yn llifo i mewn i fowld ac yn cael ei oeri gan chwythelli dŵr, cyn caledi a throi yn ingot.

  4. Rholio. Mae’r ingot yn cael ei gymryd i felyn rholio ble mae’n cael ei cyn-gynhesu a’i rholio mewn i gynfas i’r manylebau a thewder a ofynnwyd amdanynt gan y gwneuthurwr.

  5. Gwneud y caniau: Os ydy’r cynfas metel am gael ei droi yn ganiau bwyd a diod, mi fydd yn cael eu bwydo drwy wasg cyn i filoedd o gwpanau cael eu torri. Mae ochrau’r cwpanau wedyn yn cael eu gwasgu drwy gyfres o gylchoedd er mwyn codi'r cwpan a ffurfio siâp y can. Mae addurniadau allanol yn cael eu hadio a mae’r caniau yn sychu mewn popty.

  6. Llenwi: Mae’r caniau yn cael eu glanhau gan ddefnyddio aer pwysedd uchel a dŵr ac wedyn yn cael eu llenwi gyda nwy CO2. Mae hylif wedyn yn cael ei adio’r can, mae’r ddau ben yn cael eu hategu, mae’r can yn cael ei selio, ac yna mae’n mynd i’r adwerthwr.


I ble mae ailgylchu Metel Cymru yn mynd?

Top 12 countries (selected materials)

I ble mae ailgylchu Metel Cymru yn mynd?

Top 12 countries (selected materials)


Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y DU

Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y byd