Gwybodaeth Ailgylchu

Papur a chardfwrdd yw rhai o’r deunyddiau ailgylchadwy mwyaf gwerthfawr yn y DU. Mae tua wyth miliwn tunnell o bapur a chardfwrdd yn cael ei adfer bob blwyddyn - mae hanner yn cael ei yrru i felynion bapur y DU ar gyfer ailgylchu, tra mae’r hanner arall yn cael ei allforio.

Er bod o’n bosibl ei ailgylchu, mae’r teulu cyfartalog yn y DU dal i daflu gwerth chwe choeden o bapur yn eu hysbwriel bob blwyddyn, tra bod bob tunnell o bapur wedi ei ailgylchu yn arbed cyfwerth 17 coeden, 380 galwyn o olew, 3m³ o ofod safle tirlenwi, 4,000 kwh o egni  7,000 galwyn o ddŵr.

Mae gwastraff papur yn cael ei ailgylchu drwy broses o rhacsio a pwlio er mwyn ei droi yn ôl yn raddau gwahanol o bapur. Mae’r problemau i wneud gydag ailgylchu papur yn ymwneud â dileu halogyddion a’r fath anghywir o bapur o’r llif: mae papur sydd yn cynnwys ychwanegion, er enghraifft bapur lapio neu bapur ‘gummed’, yn aml o safon rhy wael i fedru cael ei ailgylchu.

Mae cardfwrdd yn mynd drwy broses ailgylchu tebyg i bapur, ond mae’n rhaid aros ar wahân i lif y papur er mwyn osgoi marciau brown yn y papur newydd.

 

Fedrwch ddysgu mwy am sut i ailgylchu papur ar y wefan Ailgylchu Cymru.

 
Paper and cardboard icon

Budd ailgylchu

Swm a ailgylchwyd 146,226t
CO2 a osgowyd 49,717t
Amcangyfrif o arbedion gwaredu £15,646,178

Proses ailgylchu

  1. Casgliad a gwahanu: Mae papur gwastraff a chardfwrdd yn cael eu casglu o ochr a ffordd ac yn cael eu rhoi mewn cynwysyddion mawr gyda phapur arall a chardfwrdd. Mae o wedyn yn cael ei gymryd i felyn bapur ble mae’n cael ei wahanu i fathau a graddau.

  2. Rholio a Pwlio: Mae’r papur wedi’i wahanu yn cael ei rholio a’i chymysgu efo dwr a chemegau i ddadelfennu'r ffibr y papur a chreu mwydion, sydd wedyn yn cael ei basio drwy sgriniau i gael gwared â’r halogyddion mwyaf. Mae hyn wedyn yn cael ei gymysgu gyda’r mwydion i helpu iddo galedu a ffurfio cynnyrch mwy cadarn. Mae’r mwydion newydd ar gyfer cardfwrdd yn cynnwys naddion pren i’w wneud yn dewach.

  3. Hidlo: Mae’r mwydion papur glan yn cael ei rhoi mewn peiriant troelli allgyrchol  er mwyn gwahani mwy halogyddion - mae plastigion yn codi i’r top tra bod y metelau  yn syrthio i’r gwaelod.

  4. Dad-incio: Mae’r mwydion yn cael ei dad-incio drwy ei rhoi mewn dyfais arnofio gyda chemegau a swigod aer sydd yn dileu unrhyw liwiau neu inc ac yn gwella'r gwynder.

  5. Gorffen: Mae’r mwydion glan yn cael ei chymysgu gyda deunyddiau cynhyrchu newydd ac yn cael ei adael i sychu ar felt cludo fflat ac arwynebau silindrog cynnes. Mae o wedyn yn pasio drwy beiriant sydd yn gwasgu akkan dwr dros ben cyn pasio drwy silindrau sydd wedi eu cynhesu gan stem, sydd yn galluogi rholiau fflat, hir o bapur i ffurfio. Mae’r cynfasau papur wedyn yn cael eu trimio a’u rholio ac wedyn eu gyrru i fusnesau.  Mae cardfwrdd yn mynd drwy’r un broses, heblaw bod y rholiau hir o gardfwrdd yn sownd efo’i gilydd er mwyn creu bwrdd llinellau, neu mae rhigolau yn cael eu torri ynddynt gan roleri anferth i greu cardfwrdd rhychiog, gyda’r bwrdd llinellau yn cael ei adio wedyn.


I ble mae ailgylchu Papur Cymru yn mynd?

Top 12 countries (selected materials)

I ble mae ailgylchu Papur Cymru yn mynd?

Top 12 countries (selected materials)


Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y DU

Cyrchfannau ailgylchu mwyaf y byd